Uşağın ilk stomatoloji təcrübəsi niyə vacibdir?
Uşağın gələcəkdə diş həkiminə münasibəti çox vaxt ilk təcrübədən asılı olur. Qorxusuz keçən ilk görüşlər sonrakı müalicələri asanlaşdırır və uşaqda ağız sağlamlığına qayğı vərdişi formalaşdırır. Buna görə uşaq xəstə ilə tanışlıq, səbir və etibar müalicənin özü qədər önəmlidir.
Dr. Vəfa Məmmədova uşaq xəstənin ilk həkimi olmağı çox məsuliyyətli iş hesab edir: uşağın gələcəkdə stomatoloqa münasibəti həkimin ona davranışından və apardığı müalicədən asılıdır.
Uşaqlar üçün hansı xidmətlər göstərilir?
- Süd və daimi dişlərdə kariyesin müalicəsi və plomblanması
- Ağız boşluğunun sanasiyası, peşəkar gigiyena və düzgün fırçalama təlimi
- Travma nəticəsində sınmış dişlərin estetik bərpası
- Mina hipoplaziyası kimi qüsurların estetik plombla bərpası
- Daimi dişlərdə rubber dam izolyasiyası altında müalicə və MTA biomaterialının tətbiqi
- Lazım olduqda süd dişlərinin çəkilməsi
- Diş sırası problemlərində ortodontik müalicə: genişləndirici plastinka, Twin-block aparatı, breket
Süd dişlərini niyə müalicə etmək lazımdır?
Süd dişləri daimi dişlər üçün yer saxlayır, çeynəmədə və nitqin formalaşmasında iştirak edir. Müalicə olunmayan kariyes ağrıya, infeksiyaya və süd dişinin vaxtından əvvəl itirilməsinə səbəb ola bilər, bu isə daimi dişlərin düzülüşünə təsir edir. Buna görə süd dişi «onsuz da dəyişəcək» deyə diqqətsiz qalmamalıdır.
Valideynlər üçün tövsiyələr
- Nəzarət edin. Uşaq dişlərini özü fırçalasa belə, valideyn nəzarəti mütləqdir — bu yaşda məsuliyyət uşağın yox, böyüyün üzərindədir.
- Gündə iki dəfə fırçalama. Ərpdə mikrob toplumlarının formalaşması təxminən 12 saat çəkir və gecə daha aktiv olur, buna görə dişlər səhər və axşam təmizlənməlidir.
- Gecə şirniyyatdan çəkinin. Gecə yeyilən şirin qidalar və nəzarətsiz ağız baxımı dişləri qısa müddətdə zədələyə bilər.
- Çeynəməyə imkan verin. Uzun müddət yalnız püre və əzilmiş qidalarla qidalanma çeynəmə əzələlərinin inkişafını ləngidə bilər. Müəyyən yaşdan sonra rasiona alma kimi çeynəmə tələb edən qidalar əlavə edin.
- Preparatlar — yalnız həkim məsləhəti ilə. Kalsium və ftor tərkibli preparatlar pediatrla məsləhətləşdikdən sonra qəbul edilməlidir.
- Müsbət münasibət formalaşdırın. Diş həkimi ilə tanışlığı erkən yaşdan başlayın, oyun və cizgi filmləri ilə bu təcrübəni uşaq üçün maraqlı edin.
Uşaq dişlərinə evdə qulluq haqqında ətraflı
Praktikadan nümunələr
- Uşaqlıq travmasından sonra7 yaşında yıxılaraq ön dişlərini sındıran xəstənin dişləri 13 yaşında plombla estetik bərpa olundu.
- Mina qüsuru8 yaşlı xəstədə ön kəsici dişlərdəki mina hipoplaziyası estetik plomb restavrasiyası ilə bərpa edildi.
- Kompleks sanasiyaKiçik yaşlı xəstədə ön dörd dişə estetik restavrasiya edildi, dörd azı dişi müalicə olundu və peşəkar gigiyena aparıldı.
Tez-tez verilən suallar
Uşağı ilk dəfə diş həkiminə nə vaxt aparmaq lazımdır?
Beynəlxalq uşaq stomatologiyası tövsiyələrinə görə ilk müayinə ilk dişlər çıxdıqdan sonra, təxminən bir yaş civarında məqsədəuyğundur. Şikayət olmasa belə, erkən tanışlıq uşağın həkimə müsbət münasibətini formalaşdırır.
Uşaq müalicədən qorxursa nə etmək lazımdır?
Qorxu təbiidir. Dr. Vəfa Məmmədova əvvəlcə uşaqla tanış olur və müalicəni mərhələlərlə aparır. Valideynlərin evdə diş həkimini qorxu vasitəsi kimi təqdim etməməsi və uşağa sakit dəstək olması çox kömək edir.
Uşaqlarda ortodontik aparat nə vaxt lazımdır?
Diş sırası və dişləm problemləri erkən aşkarlandıqda genişləndirici plastinka və ya funksional aparatlarla çənənin inkişafını istiqamətləndirmək mümkündür. Daimi dişlər çıxdıqdan sonra isə breket tətbiq oluna bilər. Uyğun vaxt müayinədə müəyyən edilir.