Diş itirildikdən sonra nə baş verir?
- Qonşu dişlər əyilir. Boşluğun yanındakı dişlər dayağını itirir və tədricən boş sahəyə doğru meyil edir.
- Qarşı diş uzanır. Qarşı çənədəki diş antaqonistini itirdiyi üçün boşluğa doğru çıxır.
- Çeynəmə balansı pozulur. Yük qalan dişlərə qeyri-bərabər paylanır, insan qidanı bir tərəflə çeynəməyə başlayır.
- Çənə oynağı əziyyət çəkir. Dişləmin dəyişməsi zamanla çənə oynağında narahatlıq və ağrıya səbəb ola bilər.
Başqa sözlə, bir dişin itkisi bütün sistemin pozulması deməkdir. Buna görə itirilmiş dişi vaxtında bərpa etmək sağlam gülüşü qorumağın ən etibarlı yoludur.
Uşaqlıqda itirilmiş dişlərin izi
Dişlərin erkən itirilməsi illər sonra da özünü göstərə bilər. Dr. Vəfa Məmmədovanın praktikasında uşaqlıqda köpək dişləri çəkildiyi üçün diş sırası qaçmış və ön dişlər arasında diastema yaranmış xəstələr olub. Belə hallarda diş sırası breketlə normala gətirilib, boşluqlar isə estetik restavrasiya ilə bağlanıb.
Uzun müddət dişsiz qalanda
Uzun müddət dişsiz qalan xəstədə çənələrdəki dişlər bir-birinə doğru əyilə bilər (konvergensiya). Dr. Vəfa Məmmədovanın paylaşdığı belə bir halda xəstə protezə razı olmadı: üç ay davam edən müalicə, iki diş əti əməliyyatı və dişlərin düzgün formalaşdırılmasından sonra üst çənə bütöv metal-keramik körpü ilə tam bərpa olundu.
Əksik dişi necə bərpa etmək olar?
| Üsul | Qısa təsvir |
|---|---|
| İmplant | İtirilmiş dişin kökünü əvəz edir, qonşu dişlərin yonulmasını tələb etmir. |
| Körpü | Boşluğun yanındakı dişlərə dayanan sabit konstruksiya; dayaq dişlər yonulur. |
| Bügel protez | Mövcud dişlərə sabitlənən, metal karkaslı çıxan protez; xüsusən arxa dişlər olmayanda. |
| Hissəvi və Deflex protez | Qonşu dişləri yonmadan bir neçə əksik dişin bərpası; Deflex elastik və incədir. |
Hansı üsulun uyğun olduğu qalan dişlərin sayından və vəziyyətindən, çənə sümüyündən, xəstənin istəyindən və imkanlarından asılıdır.
Diş itirildikdən sonra bərpa planını gecikdirmədən həkimlə müzakirə edin. Nə qədər tez başlanarsa, qonşu dişlərin yerdəyişməsinin qarşısını almaq bir o qədər asan olur.